مروري بر دستاوردهاي سياست خارجي دولت نهم
به گزارش خبرگزاري فارس، با شروع تبليغات انتخاباتي، متاسفانه دستاوردهاي مسلم نظام نيز مورد هجمه قرار مي گيرد. در طول اين مدت در خصوص سياست خارجي دولت نهم و عملكرد وزارت امور خارجه صحبتها و نظرات غيركارشناسي و از روي بيانصافي (اگر نگوئيم غرض ورزي) بسياري مطرح شده است.
طرح مباحثي نظير هولوكاست، حضور رئيس جمهوري در اجلاس سران شوراي همكاري خليج فارس، دوربان 2 و دانشگاه كلمبيا، مكاتبات رئيس جمهوري با سران برخي كشورها، منزوي بودن ايران در جامعه بينالمللي و اين كه ايرانيان خارج از كشور سرافكنده هستند، از اين قبيل ميباشد.
در اين نوشتار، هدف اين نيست كه به اين مسائل به طور مستقيم پاسخ داده شود، چرا كه مطلب ايجابي در اين زمينه بسيار ارائه شده است. برخلاف نوع روش نوشتارهاي موجود، در اين نوشته تلاش بر اين است كه با ارائه محوري و موضوعي اهم اقدامات برجسته و شاخص دولت نهم در زمينه سياست خارجي، خواننده خود قضاوت كند كه آيا صحبت هايي كه عليه اين دستاوردها ايراد ميشود صحيح است يا نه و اين كه آيا ايران منزوي است و آيا هموطنان خارج از كشور ما شرمنده هستند يا نه؟ البته خوانندگان محترم ميتوانند اين وضعيت را با قبل از اين دوران نيز مقايسه كنند كه ويژگيهاي شاخص آن عبارت بودند از: توقف تمامي فعاليتهاي هستهاي، عدم ايفاي نقش برتر در موضوعات منطقه اي، عدم شناسائي نقش موثر ايران در منطقه توسط آمريكا و غرب، دنبالهروي از ابتكارات غربي در مجامع بينالمللي و ...)
الف) اصول محوري سياست خارجي
1.ديپلماسي فعال و عبور از سياست منفعلانه
2.تقابل با نظام سلطه و زور بينالملل (عدالت محوري)
3.استقلال در راي و خودباوري
4.قرارگرفتن در جايگاه مدعي نه متهم در نظام بينالملل
5.عدم عقب نشيني از حقوق ملت و ايستادگي در برابر زياده خواهيها
6.بهرهگيري از ديپلماسي عمومي و برقراري ارتباط مستقيم با ملتها
ب) اقدامات برجسته
1.انجام 57 سفر خارجي توسط رئيس جمهوري در طول 4 سال كه بيسابقه است و نشان از تحرك و پويائي سياست خارجي ايران و نقش منطقهاي و بينالمللي آن دارد. از اين ميزان، 4 سفر به نيويورك و براي شركت در اجلاس مجمع عمومي صورت گرفته است.
2.اعتراف صريح غرب و آمريكا به اين كه ايران در حال حاضر يك ابرقدرت منطقهاي است. وقتي آنها به اين موضوع اعتراف ميكنند، بايد قطع و يقين بدانيم كه ايران يك قدرت اثرگذار در سطح جهاني است.
3.تغيير ادبيات موجود در عرصه بينالمللي در حوزههاي تروريسم، سلاحهاي كشتارجمعي و حقوق بشر، به گونهاي كه ادبيات ايران به ادبيات در اين زمينهها به ادبيات مسلط كشورهاي در حال توسعه و عدم تعهد تبديل شده است.
4.حمايت مكرر 118 كشور عدم تعهد از جمهوري اسلامي ايران به ويژه در موضوع هستهاي. با اين حساب، اين كه مي گويند ايران منزوي است و جامعه بينالمللي در برابر آن وجود دارد، حرف مسخرهاي به نظر ميرسد. آيا 3 تا 5 كشور معدود و انحصارطلب، جامعه بينالمللي هستند؟
5.ارتقاي وزن و جايگاه ايران در عرصه ديپلماسي منطقهاي و بينالمللي. ايران در تمامي موضوعات منطقهاي و همچنين مجامع بينالمللي، يكي از طرفهاي اصلي مشورت ميباشد.
6.زير سوال بردن مشروعيت رژيم صهيونيستي با طرح سوالات منطقي و زنده كردن روحيه مقاومت در ميان فلسطينيان و افكار عمومي.
7.متنوع كردن ديپلماسي اقتصادي و نگاه به آسيا و شرق.
8.عقب نشيني آمريكا و غرب از درخواستها و مواضع اوليه خود در حوزههاي مختلف به ويژه هستهاي به عنوان مثال، در موضوع هستهاي اين كشورها حتي مخالف حفظ 5 دستگاه سانتريفيوژ براي ايران بودند، اما با ايستادگي و مقاومت و عدم عقب نشيني، واقعيت موجود را پذيرفتند يا اين كه حتي خود سه كشور اروپائي نيز قطعنامههاي صادره توسط خود در شوراي امنيت را ناديده گرفته و حجم تعاملات تجاري آنان با ايران بيشتر از گذشته شده است.
9.افغانستان: در دوران قبل با همكاري در موضوع افغانستان، دستمزد ايران اين شد كه در كنار سوريه و كره شمالي به آن محور شرارت اطلاق كردند. اكنون ما با آنان همكاري نميكنيم، اما يكي از محورهاي عمده تعيين هر سياستي درمورد افغانستان هستيم و در هر نشستي از ايران دعوت ميشود.
10.در سطح منطقهاي (عراق، افغانستان، لبنان و فلسطين) بدون مشاركت و حضور ايران، معادلهاي رقم نخواهد خورد.
11.آمريكا: اين كشور ابتدا استراتژي تغيير رژيم را در ايران دنبال ميكرد و بعد از اين كه با مقاومتهاي دولت نهم مايوس شد و نتوانست كاري بكند، استراتژي تغيير رفتار را دنبال كرد. در اين زمينه هم با پاسخ منفي دولت مواجه شد. حال، دولت اوباما حرف از تعامل و مذاكره با ايران ميزند. آيا اين دستاورد كمي براي ايران عزير است؟ اين يعني شكست آمريكا با تمام مختصاتش در برابر ايران.
12.دعوت از رئيس جمهوري براي اولين بار جهت شركت در اجلاس سران شوراي همكاري خليج فارس و حضور در اين اجلاس. اين موضوع هم سياست حسن همجواري ايران با كشورهاي عربي همسايه را نشان ميدهد و هم اهميت ايران در منطقه را.
13.دعوت از رئيس جمهوري براي شركت در اجلاس سران آفريقا و حضور در اين اجلاس.
14.حضور فعال در سازمان كنفرانس اسلامي و تصويب بيش از 14 قطعنامه پيشنهادي جمهوري اسلامي.
15.حضور در كنفرانس دوربان 2 و تاييد مصوبات قبلي دوربان 1 كه تاكيد بر نژادپرستي رژيم اسرائيل دارد و استفاده از اين فرصت به عنوان يك اقدام ديپلماسي عمومي جهت تنوير افكار عمومي جهان، به گونهاي كه سخنان رئيس محترم جمهوري توسط تمامي شبكههاي خبري جهان به طور زنده تحت پوشش قرار گرفت.
ج) مسئوليتهاي ايران در سازمانها و مجامع بينالمللي، فرامنطقهاي و منطقهاي
1.تاييد رياست ايران بر جنبش عدم تعهد براي دوره 2012 تا 2015 در اجلاس وزراي امور خارجه عدم تعهد در هاواناي كوبا (ارديبهشت ماه 1388).
2.از تابستان سال جاري ايران در كنار كوبا و مصر، به عضويت تروئيكاي عدم تعهد نيز درخواهد آمد كه اين عضويت تا 9 سال ادامه خواهد داشت.
3.تعيين معاون ايراني دبيركل سازمان كنفرانس اسلامي
4.كسب رياست بعدي اتحاديه كشورهاي حاشيه اقيانوس هند
5.كسب رياست بعدي گروه 8 (كشورهاي مهم اسلامي)
6.تعيين دبيركل ايراني براي اتحاديه همكاريهاي منطقهاي اقيانوس هند براي اولين بار
7.پذيرش ايران به عنوان عضو ناظر در سازمان همكاريهاي شانگهاي
8.پذيرش ايران به عنوان عضو ناظر در سارك
9.تعيين دبيركل ايراني براي مجمع مجالس آسيائي
10.كسب رياست كميته فرعي حقوقي كميته استفاده صلح آميز از فضاي ماوراي جو (كوپوس- وين) براي دوره 2010 تا 2011
11.كسب رياست گروه آسيائي در وين
12.كسب رياست گروه آسيائي در نيويورك
13.انتخاب به عنوان نائب رئيس اول و رئيس كميته قطعنامههاي اجلاس 52 كميسيون مبارزه با مواد مخدر ملل متحد در وين
14.انتخاب ايران به عنوان مركز منطقهاي درمان، كنترل ايدز و بازپروري معتادين
15.عضويت ايران در گروه مشورتي تصميم گيرنده در زمينه برآورد ميزان توليد و مصرف مواد مخدر در جهان
16.انتخاب كشورمان به عنوان رئيس اجرايي برنامه عمران ملل متحد و صندوق جمعيت سازمان ملل متحد
17.انتخاب كشورمان به عنوان عضو هيات اجرائي يونيسف
18.انتخاب ايران به عنوان معاون كميته اطلاعات سازمان ملل متحد (2009 تا 2010)
19.عضويت در هيات رئيسه كميته ويژه مسئوليت كيفري مقامات و كارشناسان سازمان ملل متحد در هنگام ماموريت
20.انتخاب ايران به عنوان معاون كميسيون توسعه پايدار ملل متحد
21.عضويت در كميسون توسعه اجتماعي ملل متحد
22.عضويت در كميته برنامه هماهنگي ملل متحد
23.عضويت در كميته جايزه جمعيت و توسعه ملل متحد
24.انتخاب به عنوان معاون كنفرانس عمومي سالانه آژانس بينالمللي انرژي اتمي در نشست پنجاه و دوم
25.كسب رياست كنفرانس آلايندههاي پايدار در ارديبهشت ماه در ژنو
د) تهران، محل رايزنيهاي منطقهاي و بينالمللي
1.برگزاري پانزدهمين نشست وزراي امور خارجه عدم تعهد در مردادماه 1387 در تهران.
2.برگزاري نشست وزراي عدم تعهد در تهران در خصوص تنوع فرهنگي
3.برگزاري اجلاس سران كشورهاي حوزه خزر در تهران به رياست ايران براي اولين بار
4.برگزاري اجلاس سران اكو در تهران
5.برگزاري اجلاس سه جانبه سران ايران، افغانستان و پاكستان
6.سفر سران و وزراي خارجه كشورهاي مختلف به تهران
7.طرح و پيگيري تشكيل اوپك گازي (بنابر ابتكار اوليه مقام معظم رهبري) و برگزاري اولين نشست در تهران
ه) دستاوردهاي هستهاي دولت نهم (مقايسه كنيد با قبل از دولت نهم)
1.تكميل چرخه سوخت هستهاي بومي و رسيدن به استقلال و خودكفايي در اين زمينه
2.تثبيت حقوق هستهاي ملت و رسيدن به نقطه غيرقابل بازگشت
3.مذاكره در خصوص حقوق هستهاي ملت، به مثابه خط قرمز دولت نهم
4.توليد انبوه كيك زرد
5.توسعه 4 كارخانه تبديل اورانيوم در اصفهان (AUC-UO2-UF4-UF6) و توليد محصولات مربوطه
6.توليد بيش از 360 تن گاز هگزافلورايد اورانيوم يا UF6 به عنوان ماده اوليه غني سازي
7.تكميل، توسعه و راهاندازي تاسيسات پيشرفته غنيسازي نطنز
8.نصب زنجيرههاي متعدد دستگاههاي سانتريفيوژ براي غنيسازي در نطنز
9.انجام غني سازي اورانيوم با غناي 5/3 تا 5 درصد در تاسيسات نطنز
10.طراحي و آزمايش نسلهاي جديد دستگاههاي سانتريفيوژ پيشرفته
11.طراحي، ساخت و راه اندازي كارخانه توليد قرص، ميله و مجتمعهاي سوخت هستهاي در اصفهان
12.تكميل و راهاندازي مجتمع توليد آب سنگين اراك
13.تكميل نيروگاه اتمي بوشهر و آغاز آزمايشات مرحله پيش راه اندازي
14.آغاز طراحي و ساخت رآكتور بومي 360 مگاواتي آب سبك در دارخوين
15.تكميل طراحي و پيشبرد فرايند ساخت رآكتور تحقيقاتي 40 مگاواتي آب سنگين اراك
16.حل و فصل تمامي موضوعات و ابهامات باقي مانده با آژانس
و) ايرانيان خارج از كشور
1.نگاه دولت نهم به ايرانيان خارج از كشور يك نگاه جذبي است.
2.سربلندي، عزت و افتخار ايرانيان به ايراني بودن خود از اولويت هاي برنامه اي دولت نهم بوده و مي باشد.
3.ارتقاي جايگاه شورايعالي ايرانيان خارج از كشور و هدايت آن تحت نظر مستقيم دكتر احمدي نژاد حاكي از اين توجه ويژه ميباشد.
4.در دولت نهم شعار "جذب مغزها " نيز جايگزين "شعار فرار مغزها " شد.
5.ضمن برنامهريزي براي جذب نخبگان و متخصصان در داخل و فراهم كردن امكانات لازم براي آنان، برنامهريزي شده است تا امكانات و تسهيلات لازم براي ارتباط هرچه وسيعتر ايرانيان خارج از كشور با داخل كشور فراهم شود.
6.شناسائي و جذب متخصصان ايراني خارج از كشور و معرفي آنان به مراكز آموزش عالي و ساير مراكز مرتبط داخل كشور همواره يكي از برنامههاي اصلي اين دولت بوده و همچنان دنبال خواهد شد.
7.تاكنون بيش از 26 همايش ايرانيان مقيم خارج در كشورهاي مختلف برگزار شد كه در طول دولتهاي گذشته، بي سابقه است. همچنين يك همايش محوري و اصلي نيز چندي قبل در داخل با حضور نخبگان و برجستگان ايراني مقيم خارج برگزار شد.
8.حدود 200 تشكل ايرانيان خارج از كشور در حوزههاي مختلف تشكيل شده كه تخصصي كردن اين تشكلها و ارتباط مداوم با آنان و برقراري ارتباط فيمابين خودشان در دست پيگيري است.
9.تشكيل خانههاي ايران در خارج از كشور به منظور مكاني براي گردهمايي و نشستهاي داخلي ايرانيان مقيم و همچنين ايجاد صندوق سرمايه ايرانيان به طور جدي در دستور كار اقدام قرار دارد.
10.رسيدگي به خواستهها و مشكلات كنسولي و اجتماعي تمامي هموطنان نيز به عنوان اولويت تمامي نمايندگي هاي خارج از كشور ميباشد.
نويسنده: كاظم غريب آبادي معاون مديركل امور سياسي بينالمللي وزارت امور خارجه
